Uzay Efsanesi “En Parlak Yıldız Kutup Yıldızı”

Kutup Yıldızının gökyüzündeki en parlak yıldız olduğunu söyleyebilirsiniz fakat bu çok da doğru bir tabir olmayacaktır. Her zaman bize kuzey kutbunu gösteren bir yıldız olacağını söyleyebilirsiniz fakat bu da bir zaman sonra doğru bir bilgi olmayacaktır.

Kuzey Yıldızı bilimsel adıyla “Polaris”, diğer adlarıyla Demirkazık, Kuzey Yıldızı, Şimal Yıldızı’dır. Hakkında kesin bilinen bilgi varsa o da Kutup Yıldızının gökyüzündeki en parlak yıldız olduğudur. Fakat astronominin gelişmesiyle beraber daha fazla gökyüzünü incelemeye başladık. Bir sürü yıldız, gezegen fenomen keşfettik. Biri de Kuzey Yıldızı keşfi ile ilgilidir.

Kutup Yıldızı Neden En Parlak?

Bir yıldızın parlaklığını gösteren üç temel faktör vardır.

1. Mesafe: Yıldız ne kadar yakınsa ışığı o kadar net görülmektedir.
2. Sıcaklık: Sıcak olan gezegenler (mavi gezegenler) soğuk olanlardan (kırmızı gezegenlerden) daha fazla ışık üretirler. Spektral tip denilen derecelendirme ile de belirlenebilir. En sıcak olanlar O, en soğuk olanlar ise M ile adlandırılır.
3. Büyüklük: Yıldızın büyüklüğü sıcaklığı ve mesafesiyle orantılıdır olarak değişir bu da parlaklığı etkilemektedir.

Üç faktör dikkate alındığında gökyüzündeki en parlak yıldız Kutup Yıldızı olmuyor. Dünya’nın dönem ekseniyle hemen hemen aynı konumdadır. Dünya’nın dönüşüyle beraber yeri belirgin şekilde değişmez. Hep kuzeyde görünür. Bu nedenle de seyir veya yön bulmada yıllarca kullanılmıştır. Demirkazık ismini de buradan almıştır. Sadece kuzey yarımküreden görülebilmektedir. Güney yarımkürede bu şekilde niteleyebileceğimiz bir yıldız bulunmamaktadır. Fakat Güneyhaçı adındaki yıldız güneydekiler için yaklaşık olarak Güney kutbunu göstermektedir.

Kutup Yıldızının daima görünmesi ve yön belirlemeye eskiden beridir rehberlik etmesi bu yıldızı en parlak olarak göstermiştir. Aslında gökyüzündeki en parlak yıldız Büyük Köpek Takımyıldızındaki Sirius yıldızıdır. Bahar aylarında görülmektedir. Sonbahar aylarında Arkturus daha sonra Sirius çıkana kadar Vega en parlak yıldız olarak karşımıza çıkar.

Kutup Yıldızı Hep Aynı Yıldız Mı Olacak?

Dünya’nın eksen doğrultusunun zamanla değişmesinden kaynaklı Kutup Yıldızıyla arasındaki fark zamanla azalacak ve bir konumdan sonra artarak şuan ki konumundan çıkacaktır. Yani 2100’lerde Kutup Yıldızı başka takımyıldızından bir yıldız olacak.

Kaynakça

www.wikipedia.org

www.matematiksel.org.

https://services.tubitak.gov.tr/edergi/yazi.pdf;jsessionid=wodTc1mw4adsRDAVwsX3zjpl?dergiKodu=4&cilt=53&sayi=1058&sayfa=90&yaziid=44160