“Havacılıkta her kural kanla yazılmıştır” derler. Bu söz havacılık sektöründeki her teknolojik gelişmenin kilit noktasıdır. Geçmişten günümüze kadar yaşanmış kazaları insan, teknolojik yetersizlik ve firmalar olarak 3 ana kategoride sınıflandırabiliriz.
Bu yazımızın konusunu teknolojik yetersizlik. Kaza sonucu yapılan araştırmalarda ortaya çıkan nedenlerden ise sadece bir tanesidir. Havacılık sektörü için ise mühendislik bilgisi gerektiren bir noktadır.
Kare Uçak Pencereleri ve Evrimi
20.yy’da havacılık sektörüne ilgi artmaya başlamıştı. Havayolu şirketleri talepleri karşılamak için para harcasalar da bir yandan maliyetleri azaltmaları da gerekmektedir. Uçakların yüksek irtifadan uçmaya başlanması ile azalan sürtünme kuvveti yakıt tüketimini belli oranda azaltmaktadır. Yüksek irtifa için uçaklarda tasarımsal değişikliklere gidilmiştir. Daha iyi nefes alınabilmesi için kabin iç basıncının arttırılmıştır, silindirik gövde tasarımı yapılmıştır. Oval uçak pencereleri fikri yüksek irtifalarda oluşan kazalar sonucu yapılmıştır.
De Havilland Comet, İngiliz De Havilland firmasının ürettiği ve ilk jet motorlu yolcu uçağıdır. İlk seferinden sonra 1 yıl içinde de kazalar gerçekleşmeye başladı. Kazaların sebebi “metal yorgunluğu” gösterilmiştir. Yüksek irtifalarda kabin ile atmosfer basıncı arasında bir miktar farklılık olmaktadır. Fark, uçağın genişlemesine neden olarak köşelerde baskıyı arttırıyordu. Pencerelerin kare olmasından kaynaklı sivri köşelerde biriken stres çatlamalara neden olmaktadır. Oval pencerelerde ise yuvarlak kenarlar sayesinde stresi daha eşit dağıtmaktadır.
Yapılan testlerle de karar verilen durumda oval pencerelere geçilmiştir. Mühendislikte yuvarlak kenar tercih edilmesinin bir diğer karşılığa da budur. 4 yıllık bir araştırmanın ardından kaza nedenlerinden biri olan pencerelerde oval pencereye geçerek kaza sayısında azalma olmuştur.
Mühendislik =Doğa
Mühendislik bir bilim denilse de doğada hep vardı. Sadece uçaklarda değil kullandığımız çoğu alette doğayı örnek almaktayız. Bize asıl mühendisliği öğretmektedir. Stressiz olmamız için keskin kenarlara sahip olmamamız gerekir. Bu sayede iç basıncımız her daim dengede kalabilecektir.
