Toplam Kalite Yönetimi Nedir?
İşletmeler için kalite yalnızca ürün veya hizmet kalitesiyle sınırlı değildir. Süreçlerin yönetilmesi, çalışanların katılımı, müşteri memnuniyeti ve sürekli gelişim anlayışı da kalite yönetiminin temel unsurları arasında yer alır. Toplam Kalite Yönetimi (TKY) ise bu anlayışı işletmenin tüm birimlerine yaymayı hedefleyen en önemli yönetim yaklaşımlarından biridir.
Müşteri ihtiyaçlarının karşılanabilmesi için kullanılan insan, iş, ürün ve/veya hizmet kalitelerinin sistematik bir yaklaşım ile tüm çalışanların katkıları ile sağlanmasına Toplam Kalite Yönetimi denir. Kısaca TKY olarak adlandırılır. Bu yönetim şeklinde uygulanan her süreçte tüm çalışanların fikir ve hedefleri kullanılarak tüm çalışanlar kaliteye dahil edilir. Müşterinin ihtiyaçlarını, beklentilerini karşılamak ve tatminini sağlamak üzere, sürekli iyileştirme hedefi içinde bütün süreçlerde ileriye doğru giden bir performans elde etmeyi amaçlar.
Toplam Kalite Yönetimi’nin Temel Öğeleri
Toplam Kalite Yönetiminden verim alınabilmesi için kendisini oluşturan her öğenin tüm çalışanlar tarafından uygulanması önemlidir. Bu öğelere baktığımız zaman hizmet ya da ürünün üretiminden tüketimine kadar geçen süreçleri anlatır.
1.Üst Yönetim Liderliği
Toplam Kalite Yönetimi organizasyona yeni bir kişilik, yeni bir yaşam tarzı getiren önemli bir değişikliktir. Bu değişikliğin gerçekleşebilmesi ve firma kültürüne yeni bir düzen kazandırabilmesi üst yönetimin üstüne düşen sorumlulukları yerine getirmelidir. Bu süreçte yöneticinin göstereceği inanç, destek ve katılımı önemlidir. Dolayısıyla en başta bu yönetimi üst yöneticiler benimsemelidir.
2.Müşteri Odaklılık
Müşteri odaklılık, müşteri ihtiyaçlarını karşılayan ürün ve hizmetleri sunma üzerinde işletmelerin yoğunlaşmasını ifade etmektedir.
3.Öncelik İnsan Anlayışı
Çalışma yaşamında insan kaynağı dışındaki tüm kaynaklar kısıtlıdır. Bu kaynaklar hiçbir zaman aldıkları girdiden daha fazlasını çıktı olarak veremezler. Yalnızca insanlar nitelikleri sayesinde toplam girdilerden daha fazla çıktı üretebilirler.
Klasik yönetimde yukarıdan aşağıya doğru emir ve talimatlarla yönetmek söz konusu iken toplam kalite yönetiminde aşağıdan yukarıya destekler vardır. Her türlü değişime ve gelişime imkan sağlamaktadır.

4.Firma Çalışanlarının Eğitimi
Toplam Kalite Yönetiminde eğitimin, üst yönetimden alt düzeye kadar, firmadaki bütün bireyleri kapsaması gerekir. Bireylerin kazandığı bilgi kendilerine güvenlerini sağlayıp firmaya olan katkılarını artıracaktır.
5.Tam Katılım ve Takım Çalışması
Takım çalışması yönetimin çalışanlara olan güvenini gösteren ve bu yolla, onlara karar verme, problemleri düzeltme fırsatı vererek kalitenin iyileşmesi, verimliliğin ve karlılığın artması gibi konularda sorumluluk yükleyen bir çalışma şeklidir. TKY sisteminin başlıca amacı çalışan tüm bireyleri sürekli gelişme faaliyetlerine katılımını sağlamaktır.
Takım çalışmasının yararlarından bahsedersek;
- Bireysel çalışmada sık rastlanan “İşletme Körlüğü” ortadan kalkar.
- Grup çalışmaları kişilerin teknik bilgilerini geliştirmelerini sağlar. İşini daha iyi anlamasına ve konuya bütünsel bakmasına yardımcı olur.
- Yaratıcılığı geliştirir ve teşvik eder.
- Sorumluluk paylaşmayı öğretir.
- Çalışanların sorun çözme yeteneklerini geliştirir.
- Kişilerin işlerini seven, başardıkları ile gurur duyan insanlar olmalarına yardımcı olur.
Toplam Kalite Yönetimi uygulamalarında süreçlerin analiz edilmesi ve iyileştirme alanlarının belirlenebilmesi için çeşitli kalite kontrol araçlarından yararlanılır. Pareto Analizi, Balık Kılçığı Diyagramı ve kontrol kartları gibi araçlar, karar verme sürecini verilerle destekler.
6.Kaizen (Sürekli İyileştirme)
Toplam Kalite Yönetiminin temel felsefesi sürekli iyileşme ve geliştirme (KAİZEN) yaklaşımıdır. Klasik yönetimde, tanımlanan bir standarda ulaşmak hatta onun üstünde bir çıktıya ulaşmak amaçlanırken, TKY anlayışında standardın her aşamada iyileştirilmesini ve geliştirilmesini amaçlar. Bu özelliğiyle TKY, geleneksel yönetimi bırakarak yaratıcılığa ve değişime açık olan yeni süreçlerin uygulanmasını amaçlar.
TKY bir yönetim sistemidir. Bu sistemin uygulandığı her işletmede farklı yöntemlerle ele alınır, farklı kuruluşların değişim gerekçeleri ve elde etmek istediği sonuçlar farklı olduğundan TKY’nin kapsamı, uygulanacak yöntemler ve ayrılacak kaynaklar da farklılık gösterir. Burada önemli olan ürün ve/veya hizmetin iyi tanımlanmış süreç ve süreç ilişkileri ile sürekli geliştirilmesidir.
Sürekli iyileştirme çalışmalarının planlı bir şekilde yürütülmesinde PUKÖ Döngüsü yaygın olarak kullanılan yöntemlerden biridir.
Toplam Kalite Yönetimi ile İlgili Konular
Toplam Kalite Yönetimi, kalite kültürünün işletme genelinde yaygınlaştırılmasını sağlayan kapsamlı bir yönetim anlayışıdır. Bu yaklaşımın uygulanmasında farklı yöntem ve araçlardan yararlanılır. Aşağıdaki içeriklerde bu konuları daha detaylı inceleyebilirsiniz.
- Kaizen Nedir? → Sürekli iyileştirme yaklaşımını keşfedin.
- PUKÖ Döngüsü (Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al) → Süreç iyileştirmeyi sistematik hale getiren döngüyü öğrenin.
- 6 Sigma Nedir? → Süreçlerdeki hata oranını azaltmaya yönelik veri odaklı yöntemi inceleyin.
- Kalite Kontrol Araçları Nelerdir? → Problemleri analiz etmek ve iyileştirme fırsatlarını belirlemek için kullanılan temel araçları tanıyın.
Kaynakça:
- toplamkaliteyonetimi.org
- Toplam Kalite Yönetimi YL Tez-İTÜ