Chiller, ısıyı bir kaynaktan başka bir kaynağa transfer eden soğutma sistemi olarak adlandırılan sistemlerdir. Kompresör, kondanser, genleşme vanası ve evaporatörden oluşan chiller soğutma sistemleri, kompresörde sıkıştırılan ve ısınan gazın kondanserde soğutulması ile çalışır. Bu sistem, hava soğutmalı chiller ve su soğutmalı chiller olarak ikiye ayrılır.
Genel Çalışma Prensibi
Evaparatörden gelen soğutucu akışkan, kompresörde sıkıştırılarak basıncı ve sıcaklığı arttırılır. Daha sonra soğutucu akışkan kondensere geçer. Burada su veya hava ile soğutucu akışkanın sıcaklığının atılması sağlanır. Likit hale gelen soğutucu akışkan, kısılma vanasından geçerek hal değişimine uğrar ve soğur evaparatörde soğutucu akışkan ve su, ısı transferi yaparak suyun soğumasını sağlar. Soğuyan su, pompa vasıtasıyla sisteme gönderilir.
Chiller Kullanım Alanları
- Plastik enjeksiyon makineleri
- Askılı ve sabit punta kaynak makineleri
- Dikiş kaynak makinelerinde çene ve trafolarındaki hidrolik presler
- Tel erezyon makineleri
- Ayakkabı taban makineleri
- Asit kaplama tesisleri
- CNC makineleri
- Laboratuvar ve test cihazları
- Otel
- AVM
- Kaynak hatları
- İklimlendirme sistemleri
gibi daha birçok farklı alanda kullanılabilirler.
Hava Soğutmalı Chiller
Hava soğutmalı chiller, üstünde fanları olan kondanser bataryalardan oluşmaktadır. Plastik ve kauçuk üretim işlemlerinde yoğun olarak tercih edilen soğutma yöntemidir. Kondanseri hava ile soğuyan cihazdır ve üzerinde bulunan fanlar sayesinde kondanserden geçen soğutucu akışkanı soğutmaktadır.
Çalışma Prensibi
Kompresörde sıkıştırılan ve yüksek sıcaklıkta olan gaz halindeki soğutucu akışkan önce kondansere aktarılır. Hava kaynaklı chiller sistemin üzerinde bulunan fanlar ile batarya üstünde hava akışı sağlanır. Bu sayede ısı transferi gerçekleşir ve gaz üstündeki ısı havaya aktarılmış olur.
Su Soğutmalı Chiller
Su soğutmalı chiller; kondenser devresindeki sıcak gazı, su ile soğutur. Gazın soğutulması için hava soğutmalı bataryalar yerine su kullanan shell & tube veya plakalı tip ısı değiştiriciler kullanılır.
Çalışma Prensibi
Gazı soğutabilmek için su kullanılan shell & tube ya da plakalı ısı değiştiriciler kullanılmaktadır. Burada gerekli olan su kaynağı aslında doğal göl veya nehirdir çünkü sonsuz bir kaynak olmalıdır. Fakat böyle bir ortamı bulmak zor olduğundan genelde su soğutmalı chiller grupları soğutma kuleleri ile beraber kullanılmaktadır. Bu tür sistemlerde kondanserin iç hacminin bir bölümünde soğutma kulesinden dönmekte olan su dolaşmaktadır. Diğer bir bölümde ise kızgın buhar halinde soğutucu akışkan yer almaktadır. Bu sayede soğutma sağlanır.
Hava Soğutmalı Chiller ile Su Soğutmalı Chiller Arasındaki Farklar
- Hava soğutmalı chiller, genelde atmosfere açık olan binaların bahçelerinde ya da çatılarında bulunmaktadır. Su soğutmalı chiller ise ısıyı havaya atmadığı için bulundukları ortam pek de önem teşkil etmemektedir
- Su soğutmalı sistemlerin enerji verimliliği, hava soğutmalı sistemlerin enerji verimliliğinden daha fazladır.
- Hava soğutmalı sistemler, çok sıcak günlerde soğutma yapamaz hale gelebilir. Sıcak olan havaya ısı göndermek adına cihazlarda bulunan kondanzasyon sıcaklığı zaten çok yüksek olur. Bu durum sistemin performansını düşürür ve kapasite kayıplarına sebep olur. Bu sebeple sıcak bölgelerde su soğutmalı sistemler önerilir.
- Hava soğutmalı sistemler tek parçadır ve mekanik aksamı su soğutmalı sistemlere göre daha azdır. Bu özelliği sayesinde hava soğutmalı sistemlerin bakımları su soğutmalı sistemlerin bakımlarına göre daha basit ve avantajlıdır.
Kaynakça
- www.isitan.com.tr
- klimatamircisi.com.tr
- www.chiller.com.tr
