İnsan hayatının vazgeçilmezi olan iletişim, gelişen teknoloji ile birlikte elektronik cihazlar için de aynı öneme sahip. Cihazlar, birbirleri veya bünyelerinde bulunan modüller ile sürekli olarak bir iletişim halinde. Bu iletişim işlemleri için kablolu ve kablosuz iletişim metotları bulunur. Kablolu haberleşme sistemlerinde pek çok farklı protokol bulunur. Ancak bu protokoller çalışma prensibi olarak iki farklı başlık altında incelenebilir. Bu başlıklar seri ve paralel iletişim.
Kablolu haberleşmede cihazlar ve modüller arasındaki veri aktarımı kablo ile sağlanır. Seri ve paralel iletişim, bünyelerinde bulunan kablo sayısı ile birbirinden ayrılır.
Seri İletişim
Bu metotta veriler iletilirken tek bir hat bulunur. Bu hat üzerinden bütün veri aktarımı gerçekleştirilir. Veriler hatta bit bit aktarılır. En büyük avantajlarının başında veri iletimi için tek bir kablonun yeterli olmasıdır.
Yukarıdaki görselde görüleceği gibi tek hat üzerinden gönderilmek istenen veri bitler halinde tek tek gönderilir. Diyelim ki gönderilecek veri ‘S’ harfi olsun. Bu harfin ASCII karşılığı onaltılık sayı sisteminde 0x53 değerine karşılık gelir. İkilik sayı sisteminde ise bu sayı ‘01010011’ ile temsil edilir. Görüleceği gibi veri aktarımı en anlamsız bitten(en sağdan) başlayarak tek hat üzerinden bitler halinde gönderilir. Ancak bu işlemlerin başında, veri aktarımının başlayacağını belirten bir adet başla biti(lojik-0 seviye) gönderilmelidir. En sonda ise aktarımın tamamlandığını belirten dur biti gönderilir.
Paralel İletişim
Seri iletişim aksine veri aktarımı için birçok kablo kullanılır. Bunun sebebi, verinin sırayla gönderilmemesidir. Bu metotta, veriye ait her bit bir kablo üzerinden eşzamanlı gönderilir. Bu işlem sonucunda çok daha hızlı bir iletişim sağlanmış olur. Ancak uzun mesafeli haberleşme işlemlerinde kablo sayısının artması maliyet arttıracağı gibi sistemi dış etkenlerden yalıtmak da bir o kadar zor olur. Paralel iletişim, 1981 yılında IBM tarafından nokta vuruşlu yazıcılar için standart tek bitlik seri bağlantı noktasından daha hızlı bir arabirim olarak geliştirildi.
Görselde görüleceği gibi her bit için ayrı bir hat üzerinden iletişim gerçekleştirilir. Bu dikkat çeken nokta en sonda bulunan ‘clock’ sinyali. Bu sinyal, iletişimin senkronize olması için gerekli olan sinyaldir. Yani alıcı taraf, veriyi örneklemek için bu sinyale ihtiyaç duyar. ‘Clock’ sinyalinin her yükselen kenarında, o andaki hatların değerini okur ve veriyi elde eder.
Paralel ve seri iletişimin gerekli olduğu durumlar doğrultusunda birbirine göre üstünlükleri bulunur. Veri iletiminin çok hızlı olması gereken durumlarda maliyetten fedakarlık edilip paralel iletişim kullanılabilirken, hızın ön planda olmadığı durumlarda maliyet anlamında uygun olan seri iletişim tercih edilebilir.
KAYNAKÇA
ankara.edu.tr
wikipedia.org
