Koku, hastalığı teşhis etmede eski zamanlardan beridir önemli rol oynamaktadır. Teknolojinin ilerlemesi ile teşhis için etkili birçok yöntem geliştirildi. Şuan ki teknoloji ile sigara izmaritinden yüzünüz bile belirlenebiliyor. Dolayısıyla eski yöntemlere pek de ihtiyaç kalmadı. Peki ya teşhisi hemen konulamayan bir hastalık için bir kişinin koku alması yeterli olsaydı ne olurdu?
Yazımızın konusu, Joy Milne ve Parkinson hastası kocasının değişen kokusunu tanımlamaya yardımcı olan koku alma duyusudur.
Parkinson ve Koku Arasındaki Bağlantı
Parkinson, hücrelerin birbiriyle haberleşmesini sağlayan dopamini salgılayan hücrelerin bozulmasıyla ortaya çıkmaktadır. Bu hücreler hareketin kontrolünden ve akıcılığından sorumludur. Zaman içinde hastalığın ilerlemesi ile kişide denge kaybı, titreme gibi belirtiler görülmektedir. Hastalık yavaş ilerlediğinden tanısı da uzun sürmektedir.
Genetik olarak Hiperozmi’ye (kokuya karşı aşırı hassasiyet) sahip olan Milne, Parkinson hastalarının vücutlarında oluşan kokuyu fark edebiliyor. Bu kokuyu ise ilk hasta olan eşinde fark etti. Vücutta yağ bezlerinden salgılanan sebumdaki bazı kimyasallar Parkinson hastalarında daha yüksek değerdedir. Kimyasallardaki artış da sırt ve boyun tarafında yoğun bir kokuya sebep olmaktadır. Manchester üniversitesi araştırmacıları Milne’nin bu yeteneği ile hastalığın teşhisinde yeni bir yol bulmuş oldu.
Milne ve Araştırmaya Katkısı
Araştırmacılar, hasta olan ve olmayan kişilerden oluşan bir grup ile deney yapmıştır. Deneydeki kişilerin bir gün boyunca giydikleri kıyafetleri Milne’ye koklattılar. Milne hastalığa sahip olan herkesi doğru bilmiştir. Sağlıklı gruptan bir kişinin de bu kokuya sahip olduğunu söyledi ve Milne yanılmadı. O kişiye de birkaç ay sonra Parkinson teşhisi konulduğu bildirilmiştir.
Milne’nin kokuyu tanımlama sistemi üzerinde giderek teşhis için test geliştirilmeye çalışılıyor. Basit bir testin geliştirilmesi hastalığı 3 dk teşhis edilmesini sağlayarak hastalığın seyrinde büyük bir fark yaracaktır. Bununla birlikte araştırmacılar Milne’nin Parkinson gibi kanser, Alzheimer hastalıklarının da kokusunu alıp alamadığını görmek için Milne ile çalışmaya başladılar. Eğer ki diğer hastalıklarda da bu şekilde koku artması olabiliyorsa bu hastalıkların teşhisinde eski tıp bilgilerine başvurmamız gerekecektir.
Kaynakça
- www.euronews.com
- www.bbc.com
