Başlıca reaktör tipleri arasında Basınçlı Su Reaktörü (PWR), Kaynar Su Reaktörü (BWR) ve Ağır Su Reaktörleri (CANDU) gibi çeşitler bulunur. Daha yenilikçi ve küçük ölçekli reaktörler için Geleceğin mikro reaktörleri hakkında detaylı bilgi için buraya tıklayın sayfasını inceleyebilirsiniz.
Nükleer Reaktör Tipleri
Nükleer güç santralleri birçok çeşitte bulunmaktadır. Her çeşit temel olarak aynı çalışma mekanizmasını kullansa da dizaynları ve enerji üretimi için kullanılan buhar üretim şekilleri farklıdır. Dünya üzerinde yaygın olarak kullanılan nükleer reaktörler;
1. Basınçlı Su Reaktörü(PWR)
Bu tip reaktörler, dünyadaki en yaygın kullanılan nükleer reaktörlerdir. Amerika Birleşik Devletleri, Fransa, Çin, Rusya gibi ülkelerdeki birçok nükleer santralde aktif olarak kullanılmaktadır.
2. Kaynar Su Reaktörü(BWR)
Basınçlı Su Reaktörü, suyu yüksek basınç altında sıvı halde tutarak ısıtır ve ısıtılan suyu bir ısı değiştirici aracılığıyla ikincil devreye aktarır. İkincil devre buhar üretir ve türbinleri döndürür. Dünya çapında en yaygın reaktör tipidir. Kaynar Su Reaktörü, reaktör çekirdeğindeki suyu doğrudan kaynatarak buhar üretir. Buhar, türbinleri döndürüp elektrik üretir. Basınçlı su yerine, suyun kaynar halini kullanarak enerji üretir. Bu reaktörler de oldukça yaygın olup, Japonya, Amerika Birleşik Devletleri ve bazı Avrupa ülkelerinde kullanılmaktadır.
3. Rus Basınçlı Su Reaktörü
Rusya’nın geliştirdiği ve dünya genelinde birçok ülkede kullanılan bir basınçlı su reaktörü (PWR) türüdür. PWR ile benzer şekilde çalışır, ancak tasarımında bazı güvenlik ve verimlilik farkları bulunur. Yüksek basınç altında çalışan su, ısıyı bir ısı değiştirici aracılığıyla ikincil devreye aktarır. VVER, ilk kez Sovyetler Birliği döneminde tasarlanmış olup, modern nükleer enerji üretimi için önemli bir rol oynamaktadır. Ülkemizde inşaatı devam eden Akkuyu Nükleer Güç Santrali’ne de bu tipte toplamda 4 adet nükleer reaktör inşa edilecektir.
4. Ağır Su Reaktörü
Kanada’nın geliştirdiği bir reaktör türüdür. Ağır suyu moderatör ve soğutucu olarak kullanır. Doğal uranyum yakıtı kullanabilmesi, CANDU’yu maliyet açısından avantajlı kılar. İkincil devrede su buharlaşır ve türbinleri döndürür. Kanada’da yaygın olarak kullanılan bu reaktörler, ayrıca Çin ve Arjantin gibi ülkelerde de aktif olarak çalışmaktadır. Buna ek olarak, CANDU reaktörleri, doğal uranyum kullanabilme özelliği sayesinde, bazı ülkeler için enerji üretiminde önemli bir alternatif olmuştur. Dolayısıyla, bu reaktörler, dünya genelinde enerji üretimi açısından stratejik bir rol üstlenmektedir.
5. Gaz Soğutmalı Reaktörler
Bugün, özellikle İngiltere ve bazı Avrupa ülkelerinde aktif olarak kullanılan birkaç gaz soğutmalı reaktör bulunmaktadır. Bu reaktörler, yüksek verimlilik ve güvenlik sağlama potansiyeli ile dikkat çekmektedir. Ayrıca, gaz soğutmalı reaktörler, geleneksel su soğutmalı reaktörlere göre daha yüksek sıcaklıklarla çalışabilme avantajına sahiptir, bu da daha verimli enerji üretimini mümkün kılmaktadır.
Bugün, özellikle İngiltere ve bazı Avrupa ülkelerinde aktif olarak kullanılan birkaç gaz soğutmalı reaktör bulunmaktadır. Daha teknik detaylar için Gaz soğutmalı reaktörler (GCR) hakkında detaylı teknik bilgi sayfasını inceleyebilirsiniz.
6. Hızlı Üretken Reaktörler
Bu reaktörler, genellikle araştırma ve geliştirme aşamasındadır. Ancak, Rusya’da “BN-800” gibi ticari kullanıma yakın reaktörler bulunmaktadır.
Kaynakça:
- https://www.nuclear-power.com/breeder-reactor/
- https://world-nuclear.org/nuclear-reactor-database/summary
- https://www.nrc.gov/reading-rm/basic-ref/students/for-educators.html
- https://www.energyencyclopedia.com/en/glossary/gas-cooled-reactor-gcr
- https://www.thermopedia.com/content/611/
