Aracınızın çekiş sistemi, sürüş deneyiminizi doğrudan etkileyen en önemli faktörlerden biridir. Önden çekişten (FWD) dört tekerden çekişe (4WD) kadar farklı sistemlerin avantajları, dezavantajları ve kullanım alanları hakkında bilgi sahibi olarak, aracınızı daha verimli ve güvenli bir şekilde kullanabilirsiniz. Bu yazıda, iki tekerden ve dört tekerden çekiş sistemlerini detaylı bir şekilde ele alarak, bu sistemlerin çalışma prensiplerini ve farklı koşullarda sundukları performansı inceleyeceğiz.
İki Tekerden Çekiş Sistemi
2 tekerden çekiş sistemi, “önden çekişli” veya “arkadan çekişli” olarak tasarlanır. En yaygın çekiş sistemi, 2 tekerden ve önden çekiş sistemidir.
Önden Çekiş Sistemi (FWD: Front Wheel Drive)
Motorda üretilen tork, şanzıman ve diferansiyelin tek bir kutu içerisinde olduğu “transaks” a iletilir. Transaksda bulunan diferansiyelden sağ ve sol ön tekerleklere aks milleri çıkış yapar. Bu sayede tekerlekleri döndürür. Bu tip araçlarda, ön çekiş düzeni sebebiyle zorunlu olarak kaput altındaki motor enine yerleştirilmiştir. Çekiş kuvveti ön tekerleklere aktarılır ve arka tekerlekler serbest dönerler. Şaft mili bulunmaz. Vites kutusu; vites kutusu + diferansiyelden meydana gelir. Aks milleri direkt olarak vites kutusu gövdesindeki diferansiyel kutusuna giriş yaparak hareketi tekerleklere iletirler.
Arkadan Çekiş Sistemi (RWD: Rear Wheel Drive)
Motor torku şanzımana, şaft miline, diferansiyele ve arka tekerlere bağlı olan aks millerine aktarılır. Bu sayede aks milleriyle tekerlekler döndürülür. Ön tekerlekler serbest dönerler. Arkadan çekişli sistemde motor, kaputun altına dikine yerleştirilmiştir. Aktarma organları sırasıyla aracın gerisine doğru dizilmiş durumdadır. Kavrama, vites kutusu, şaft mili, diferansiyel, aks milleri ve tekerlekler şeklindedir.
Dört Tekerden Çekiş Sistemi (4WD – AWD)
Yarı Zamanlı 4WD (Part Time 4WD)
Bu sistemde sürücü, aracın çekiş modunu manuel olarak değiştirir, iki tekerden çekişli modda (2H) veya dört tekerden çekişli modda (4H, 4L) kullanır. Sürücü, zorlu arazi koşullarında “takviye” (low) seçeneğini seçerek çekişi artırır. Yarı zamanlı 4WD’yi üreticiler genellikle arazi araçları için tercih eder. Kullanıcı, sistemi vites kolu veya bir düğme ile kontrol eder. Merkezi diferansiyel bulunmadığından, bu düzen sistemi daha basit ve dayanıklı kılar.
Sürekli Dört Tekerden Çekiş Sistemi (AWD)
AWD, dört tekerden çekiş sisteminin daha yaygın bir versiyonudur. Genellikle binek araçlarda tercih edilir. Sistem, gücü otomatik olarak dört tekerleğe dağıtır ve yol koşullarına uyum sağlayarak maksimum çekiş sağlar. AWD sistemi, hem asfalt hem de hafif arazi şartlarında dengeli bir performans sunar. Yakıt tüketimi, sürekli çalıştığı için genelde önden çekiş veya arkadan çekiş sistemlerine göre biraz daha yüksektir.
Sürekli 4WD (Dört Tekerden Çekiş Sistemi: Full time 4WD)
Bu sistemde araç her zaman dört tekerden çekiş modunda çalışır. Torkun ön ve arka akslara dağıtımı, merkezi diferansiyel, planet dişli sistemi veya çok diskli kavrama gibi mekanizmalarla sağlanır. Sürücü çekiş modunu iki veya dört çeker olarak değiştiremez, ancak “Low” ve “High” modları arasında seçim yapabilir. Sürekli 4WD, özellikle zorlu hava koşullarında veya arazi sürüşlerinde üstün performans sunar. Ancak yakıt tüketimi diğer sistemlere göre daha fazladır.
Kaynaklar
- https://hackaday.com/2021/03/31/the-difference-between-4wd-and-awd/
- https://outbacktravelaustralia.com.au/buyers-guide-buying-advice/different-4wd-systems-explained/
