Karar Verme Sürecinde Dengeli Oyun Kuramı

Rekabetin ön planda olduğu sektörlerde işletmeler kendi kazançlarını, karşı tarafın kazançlarını ve kaybettiklerini göz önüne alarak karar verirler. Örneğin; çalışanlarımıza prim vermeyi düşünüyoruz. Bu durumda onların maddi kazançları olurken bizim de maddi kaybımız olacaktır. Her iki tarafın da memnun olabilmesi için kazançlar ve kayıplar dengelenmelidir. İhale verme, yeni ürünler arasında seçim yapma gibi durumlarda karar vermek için “Oyun Kuramı” yöntemi kullanılabilir.

Oyun kuramında rekabet içinde olan firmalar oyuncular olarak adlandırılır ve her iki taraf da kazancını arttırmak için sürekli planlar geliştirmektedir. Her iki tarafında vereceği karar karşılıklı olarak birbirlerini etkilemektedir.

Aşamaları:

1. Kazancını maximum yapmaya çalışan oyuncu ve kaybını minimum yapmaya çalışan oyuncuların stratejileri için kazançları ve kayıpları tabloya yazılır.

2. Oyuncular belirledikleri stratejiyi oynadıklarında kazançları ve kayıpları hesaplanır. Örneğin; yukarıdaki tabloda gösterildiği gibi A oyuncusu kazancını arttırmaya çalışan, B oyuncusu ise kaybını azaltmaya çalışan oyuncudur. Bu tabloya göre A oyuncusu 1. Stratejisini oynadığında B oyuncusu en az kaybı yaşadığı 1. Stratejisini oynayacaktır.

3. Tabloya göre stratejiler arasında baskınlık testi yapılır. Örneğin B3 her zaman B4’e tercih edilir. Çünkü B3 sütunundaki değerler B4 sütunundaki değerlerden her zaman küçüktür.

4. Baskınlık testi yapıldıktan sonra A değerlerinin en büyük olduğu satırlar, B değerlerinin en küçük olduğu sütunlar belirlenir ve köşelere yazılır.

5. Belirlenen değerlerin sonunda sütunların en küçüğünü, satırların en büyüğünü belirleriz ve belirlenen bu değer bizim oyun değerimiz olur.

6. Belirlenen oyun değerinin bulunduğu nokta bizim denge noktamız olur. Bu nokta risklerin minimum, emniyetlerini maksimum ettiği noktadır.