Değişen ve gelişen dünyada tüketici istekleri ve tüketicin satın alma alışkanlıklarını değiştirmek, sabit tutmak veya değiştirmek için firmaların elindeki en güçlü silahlardan birisi de ambalaj ve ambalajın tüketiciye sunduğu seyir zevkidir. Bunu bilen ve esnek ambalaj kullanan firmalar özellikle tasarım alanında yaratıcı, daha güçlü, akılda kalıcı ve cazibesi yüksek tasarımları ambalaja monte etmeye çalışmaktadırlar. Esnek ambalajlarda bu tasarımların oluşturulması için kullanılan en yaygın iki baskı prosesi ise “Rotogravür” ve “Flekso” baskı tipleridir.
Bu yazıda her iki baskı tipinin genel özellikleri ve karşılaştırması ile tüketici nezdinde nasıl göründüğü/görülebileceği konusunda temel bilgiler yer alacaktır. Bu kısma başlamadan önce ise baskı ve baskıda kullanılan mürekkep kavramlarına bir bakalım:
Baskı Nedir ?
Tüketiciye sunulacak olan ambalajın üzerine görsel, yazı, grafik ve renklerin gerçeğe en yakın olacak şekilde belirli metotlarla aktarılması işlemidir. Renklerin ambalajda görünmesini sağlayan ise mürekkeplerdir. Mürekkep; baskı prosesinin ana malzemesi olan ve prosesin gerçekleşmesini sağlayan araçlardır. Baskı sektöründe renkler için boya kavramı kullanılmaz, bunun yerine mürekkep kavramı kullanılır.
Baskı Tipleri
1-Rotogravür Baskı ( Tifdruk baskı, girintili baskı, çukur baskı)
*Rotogravür baskıda, mürekkebi baskı yüzeyine aktarmak için kazınmış (oyulmuş, girinti oluşturulmuş) metal veya seramik silindirler kullanılır.
*Silindir yüzeyindeki bu oyuk hücreler, elmas ile mekanik olarak, lazerle ve kimyasallarla ile yapılabilirler.
*Kazınmış bu hücrelerin(diğer adı “tram”) içi mürekkep ile dolar.
*Fazla mürekkebi yüzeyden sıyırmak için ise “doctor blade” denilen sıyırma bıçakları kullanılır.
*Basit bir tabir ile mürekkebin boş bir yüzeye doldurulması işlemidir.
*Her bir renk için bir silindir kullanılır ve baskıda sırası gelen mürekkep kendisine ayrılan yere tatbik edilerek görsel, şekil, yazı vs. tamamlanır.
*Her renk kuruması için tatbik işlemi sonrası kurutma tünellerine girer.
2-Flekso Baskı(Rölyef baskı, çıkıntılı baskı, patates baskı)
*Adını prosese veren fotopolimer Flekso plakaları yardımıyla yapılır
*Görüntü kabartma(rölyef) şeklindedir.
*Yükseklik sayesinde kalıp görevi gören ve klişe adı verilen fotopolimer malzeme yardımıyla
film (PE, OPP, CPP veya PET) üzerinde mürekkepler aracılığı ile görselin, yazının, şekillerin oluşmasıdır.
*Fazla mürekkebi yüzeyden sıyırmak için ise “doctor blade” denilen sıyırma bıçakları kullanılır.
*Hazne silindiri, aldığı mürekkebi aniloks silindire aktarır.
*Aniloks silindirin üzerinde binlerce kazınmış hücre bulunmaktadır.
*Hücrelere dolan mürekkep, flekso plakasına aktarılır.
*Plaka üzerinde görsellik baskı malzemesine transfer olur.
*Karton, kraft kağıdı, oluklu mukavva, plastik filmler ve metal folyolar üzerine uygulanabilir.
*Baskı alanı ve uzunluğunun kısa olması nedeniyle filme daha az tansiyon uygulanır.
Rotogravür vs. Flekso Baskı
*Her renge ait bir klişe bulunmaktadır.
Flekso baskıda kullanılan bazı terimler ve temel baskı mantığı şu şekildedir:
Her iki baskı tipinin karşılaştırılması yapıldığında aşağıdaki özelliklerin ön plana çıktığı görülmektedir:
Kaynakça:
* Sunchemical Europe Group
* Henkel Academy
* https://creativegraphics.net.in/home/home/gravure-vs-flexo-printing/
