Dalma Erozyon bir diğer adıyla Elektro Erozyon metal işleme endüstrisinde yaygın olarak kullanılan bir teknolojidir. Özellikle sert metallerin, karmaşık şekillerin ve kalıpların işlenmesinde kullanılır. Bir iletken yardımıyla iş parçasına istenilen şekli vermek için elektrik akımından faydalanılan metal aşındırma işlemidir.
Çalışma Prensibi
Dalma erozyon işlemi, takım (elektrot) ve iş parçası arasındaki kısa mesafeye uygulanan darbeli elektrik akımıyla başlar. Bu iki parça arasında belirli bir boşluk vardır ve bu boşluk, genellikle özel bir dielektrik sıvı ile doldurulmuştur. Dielektrik sıvı hem kıvılcımın kontrollü oluşmasını sağlar hem de işlem sırasında ortaya çıkan artık parçacıkları ortamdan uzaklaştırır.
Takım ile iş parçası arasında uygulanan yüksek frekanslı elektriksel gerilim sayesinde mikro saniyeler süren kıvılcımlar meydana gelir. Bu kıvılcımlar, lokal olarak çok yüksek sıcaklıklara ulaşarak iş parçasının belirli bölgelerinde erime ve buharlaşmaya neden olur. Her bir kıvılcım, iş parçasının yüzeyinden mikroskobik ölçekte malzeme kaldırır. Bu işlem, saniyede binlerce kez tekrarlanarak istenen geometri elde edilir.
Sistemin Temel Bileşenleri
1. Takım (Elektrot): Genellikle bakır, grafit ya da tungsten gibi iletken malzemelerden üretilir. Elektrot, iş parçasına verilecek şeklin tersini taşır. Süreç boyunca kendisi de bir miktar aşındığı için dikkatli hesaplama gerekir.
2. İş Parçası: Elektriksel olarak iletken olması şarttır. Çelik, titanyum, karbür gibi zor işlenen malzemeler için ideal bir çözümdür.
3. Dielektrik Sıvı: Hem yalıtkan görevi görür hem de işlem sonrası çıkan erimiş parçacıkları ortamdan temizler. Genellikle EDM yağı ya da deiyonize su tercih edilir.
4. Enerji Ünitesi: Elektrot ve iş parçası arasındaki elektriksel kıvılcımları oluşturmak için gereken darbeli gerilimi sağlar. Bu ünitede akım, voltaj, darbe süresi gibi parametreler kontrol edilir.
5. Servo Sistem: Elektrotun iş parçasına olan mesafesini sürekli kontrol altında tutar. Kıvılcım aralığı sabit kalmalı, kısa devre oluşmamalıdır. Bu da servo sistemin görevidir.
Kullanım Alanları
Dalma erozyon yöntemi; kalıp üretimi, havacılık ve savunma sanayi, tıp endüstrisi, otomotiv sektörü gibi pek çok alanda yaygın olarak kullanılır. Özellikle plastik enjeksiyon kalıplarının üretiminde, içe doğru zor girilen boşlukların ya da detaylı geometrilerin oluşturulmasında tercih edilir.
Avantajları
- Sert ve iletken malzemeleri kolaylıkla işler
- Temassız çalıştığı için mekanik gerilim oluşturmaz.
- Karmaşık şekillerin yüksek hassasiyetle üretilmesini sağlar.
- Oldukça kaliteli yüzey pürüzlülük değerleri elde edilebilir.
Dezavantajları
- İşleme süresi geleneksel yöntemlere göre daha yavaştır.
- Elektrot aşınması planlama gerektirir.
- Sadece elektrik iletkeni malzemeler işlenebilir.
- Dielektrik sıvıların çevresel etkileri ve maliyeti dikkate alınmalıdır.
Dalma erozyon, hassasiyetin ve yüzey kalitesinin ön planda olduğu işlerde büyük avantaj sağlayan bir üretim yöntemidir. Özellikle geleneksel takım yollarıyla işlenmesi mümkün olmayan karmaşık geometriye sahip parçalar için etkili bir çözümdür. İşleme süresi daha uzun olsa da sağladığı hassasiyet, yüzey kalitesi ve tasarım esnekliği, bu yöntemi endüstride vazgeçilmez kılar.
Kaynakça:
• https://mikroncnc.com/edm-elektro-erozyon-teknolojisi-nedir/
• https://gorplast.com.tr/neler-yapiyoruz/4/edm-erozyon-teknolojisi
• https://enkatek.com/tr/dalma-erezyon-nedir
