Çok uluslu şirketler, üretimleri sırasında üretilen parçaların hızlı biçimde diğer fabrikalara iletilmesi için büyük uçaklarını geliştirmektedirler. Airbus Beluga bu uçaklardan birisidir. Boeing mühendisleri aynı şekilde yardımcı olması için Boeing 747’yi geliştirerek Dreamlifter’ı ortaya koymuşlardır.
Gelişim Süreci
13 Ekim 2003 tarihinde Boeing, parçaların taşınmasını kolaylaştırmak için Dreamlifter’ı geliştirmeye başladığını duyurmuştu. Boeing 787 Dreamliner’ın parçaları kara yolu ve deniz yolu ile taşımacılık için çok büyüktü. Hava taşımacılığında ise Boeing 747-400F, Antonov AN-124 ve Antonov AN-225 Dreamliner’ın parçaları için çok büyük ve masraflı kalıyordu. Bunun üzerine dört adet önceden kullanılmış Boeing 747-400 geliştirilmeye başlandı.
Tasarım Aşaması
Büyük kargo uçağının tasarımlarında Boeing ve Gamesa ortak görev almıştır. Gamesa, açılan kuyruk tasarımı üzerinde çalışırken Boeing uçağın diğer geliştirmeleriyle uğraşmıştır. Gamesa’nın tasarladığı kuyruk kısmı, kullanılacağı zaman özel kamyonlarla hareket ettirilir ve kapatılacağı zaman 21 elektronik aktüatör ile gövdeye kilitlenir. Bu şekilde genişletilmiş hacim en verimli şekilde kullanılabilmektedir. Diğer 747’lere nazaran Dreamlifter daha bombeli bir görüntüye sahiptir. İlk geliştirilen Dreamlifter, 747’nin yolcu uçağı varyasyonundan türetilmişti. Türetilen bu uçak acil test ihtiyacı nedeniyle bir süre boyasız kaldı ve iyice hantallaşmıştı. Bu nedenle Boeing Ticari Uçaklar başkanı Scott Carson, 747’nin tasarımcısı Joe Sutter’dan
esprili bir dille özür bile dilemişti.
İlk Uçuş
6 Eylül 2006’da geliştirilen ilk Dreamlifter test uçuşunu başarıyla gerçekleştirmiştir. 16 Eylül’de ise açılan kuyruğunun testleri Everett’deki Boeing fabrikasında yapılmıştır. İkinci ise 16 Şubat 2007’de ilk test uçuşunu gerçekleştirmiştir. İlk iki Dreamlifter, 2007’nin sonlarına doğru 787’ler için hizmete girmiştir. 2008 yılının sonunda 3 Dreamlifter gökyüzüyle buluşmuş, sonuncu ise 2010 yılında aralarına katılmıştır.
Pandemide Dreamlifter
“Mask for Every Utahn” projesi, pandemi sürecinde eğitimin aksamaması için eğitim görevlileri ve öğrencilerin ücretsiz maske edinmesini amaçlıyordu. Bu proje kapsamında 1 Temmuz 2020’de Çin’den havalanan bir Boeing 747 Dreamlifter, Salt Lake City Havalimanı’na yaklaşık 500.000 maske taşıdı. Bu projenin dışında ise Dreamlifter farklı noktalara da maske yardımı yapmıştır. Dreamlifter’ın pandemi sürecinde 1.500.000 maske taşıdığı tahmin edilmektedir.
Teknik Özellikleri
747 Dreamlifter, 71.68 m uzunluğa 21.54 m yüksekliğe sahiptir. Gövde genişliği ise 8.38 m’dir. Maksimum kalkış ağırlığı 364.235 kg, boş ağırlığı ise 180.530 kg’dır. Seyahat hızı Mach 0.82 olarak ölçülmüştür. Gücünü 4 adet Pratt&Whitney 4000’den almaktadır. Her motor 282 kN tork üretmektedir. Tam yüklüyken 747 Dreamliner 7800 km menzile sahiptir.
Kaynakça
- aerocorner.com
- simpleflying.com
- www.bizjournals.com
- www.businessinsider.com
- en.wikipedia.org
