Enerji Santralleri kısaca elektriği çeşitli yollardan üreten fabrikalar veya santrallerdir. Enerji santralleri hidrolik, jeotermik, nükleer, rüzgâr ve termik gibi değişik doğal enerjiler kullanarak elektrik üreten tesislerdir. Kömür, nükleer, jeotermal, güneş, doğalgaz gibi hammadde kullanan santrallerin çoğu termik santrallerdir. Termik santraller günümüzde yarattığı hava, su ve toprak kirliliği ile tanınır. Ama bacalarında iyi bir filtreleme yapıldığında hava, su ve toprağa yarattığı kirlilik kaldırılarak temiz enerji üretimi sağlanabilir. Baca gazı filtreleme sistemlerinin çeşitleri vardır. Bunlar çökeltme hücreleri, ıslak kül tutucular, silikonlu kül tutucular, bez filtreler ve elektrostatik filtrelerdir. Çökeltme hücrelerinde kül tutucu verimi %70, ıslak kül tutucularda %80, silikonlu kül tutucularda %90 verim vardır. Bez filtrelerde eskiden beri çok kullanılan bir yöntemdir. Ama elektrostatik filtreler yüksek verim ve günümüzde çok kullanım oranıyla dikkat çekmektedir.
Elektrostatik Filtreleme
Santral bacalarında bulunan küller ve biriken tozlar filtreleme için önemlidir. Toz ve kül tutmaya yarayan elektrostatik filtreler modern yapısı günümüz teknolojisiyle uçucu külleri %95-99 oranında bir verimle filtreleme sağlamaktadır. Aşağıda elektrostatik filtre yapısı verilmiştir.
Aşağıda örnek olarak verilen santral İzdemir Enerji Santrali’dir. Kömür ve doğalgaz ile çalışan bu santralde elektrostatik filtre kullanılmaktadır. Elektrostatik filtre kullanılan santrallerde ESP, FGD ve SCR olarak 3 kısım vardır. Bu kısımlarla birlikte baca gazı emisyonlarının yani toz ve küllerin en aza indirilmesi gerçekleşir. ESP kısmı yani elektrostatik toz tutucu, baca gazındaki tozların giderilmesini sağlar.
SCR, DeNOx sistemidir ve baca gazındaki azotoksit emisyonlarının arıtıldığı ünitedir.
NOx + NH3 → N2 + H2O
azotoksitler + amonyak = azot + su, tepkimesi şeklinde gösterilebilir.
Desülfürizasyon Ünitesi yani FGD, baca gazındaki kükürtdioksit emisyonlarının giderildiği ünitedir.
Kireç sütü çözeltisi +kükürt gazları = alçıtaşı + su buharı
Bu sistemler ile baca gazı emisyonlarını en düşük seviyelere indirerek filtreleme sağlar. Büyük enerji santrallerinde baca gazı emisyonu için yönetmelikler vardır. Bunun için CO,O2,SO2, NO ve CO2 gibi gazların ölçülerin değerleri önemlidir. Yönetmelik gereği neyse o değer veya ondan az bir değerde belirtilen gazların çıkışı sağlanmalıdır.
Kaynakça:
- tr.wikipedia.org
- www.elektrikport.com
- www.izdemirenerji.com
