19 Haziran 2021’de meydana gelen deprem yine paniğe neden oldu. Kandilli Rasathanesi, depremin 15.1 kilometre derinlikte ve 4.2 büyüklüğünde Sultanbeyli merkezli meydana geldiğini belirtti. Peki İstanbul beklenen büyük depreme ne kadar hazır? Bu deprem için beklenen büyük depremin öncüsü diyebilir miyiz?
İstanbul ve Deprem
İstanbul, bilimsel araştırmalara göre her an ciddi bir deprem tehlikesiyle karşı karşıya kalabilir. 1999’da önce Marmara Denizi, ardından da Düzce’de meydana gelen iki deprem, İstanbul’a yönelik deprem riskini gündemin en üst sıralarına taşıdı. Kuzey Anadolu Fay Hattı’nın İstanbul’un güneyinden geçen kısmında enerji birikmesi olduğu bilinmektedir. Kuzey Anadolu Fay Hattı’nda biriken bu enerjinin ne zaman ortaya çıkacağı öngörülememektedir. Fakat yakın bir zamanda gerçekleşmesi halinde ciddi bir problemle karşı karşıya kalınacağı bilinmektedir. Türkiye’nin kuzey bölgesinde doğudan batıya doğru Kuzey Anadolu Fayı olarak adlandırılan, 1000 km’den uzun, büyük bir fay hattı uzanmakta ve tarih boyunca bu fay hattında pek çok kuvvetli deprem meydana gelmiştir. Sismologlar, bu kuvvetli deprem merkezlerinin Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde doğudan batıya doğru yaklaşmakta olduğu konusunda yoğunlaşmakta ve Kuzey Anadolu Fayı’nın batı ucunda bulunan İstanbul’u büyük bir depremin sarsabileceği olasılığına dikkat çekmektedirler.
Kuzey Anadolu Fay Hattı
Tahmini 1100 km uzunluktaki Kuzey Anadolu Fayı, doğrultu atımlı ve sağ yönlü aktif bir faydır. Fay tek bir kayma düzlemi olmayıp, birçok parçalardan oluşmuş ve 500-1000 m genişlikte bir fay zonu halindedir. Bu parçalardan biri yaklaşık 65 kilometre uzunluğundaki Adalar Fay Kolu’dur. İlk kırılmanın bu kolda gerçekleşmesi halinde maksimum 7.0 büyüklüğünde enerji açığa çıkarabileceği öngörülmektedir. Diğer bir parçası olan Kumburgaz Fay Kolu, Silivri-Yeşilköy arasındaki 75-80 kilometrelik hattır. İlk kırılmanın bu kolda olacağı ve minimum 7.2 büyüklüğünde enerji açığa çıkaracağı tahmin edilmektedir.
Büyük Depremin Öncüsü Mü?
26 Eylül 2019’da 5.8 ve 11 Ocak 2020’de 4.7 büyüklüğünde depremler meydana geldi. Bu depremler Kumburgaz Fay Hattı’nın batı ucunda gerçekleşti. Bu iki depremin her an kırılabilecek olan bir fay hattını stres transferiyle etkilemiş olabileceği düşünülmektedir. Fakat 19 Haziranda Sultanbeyli merkezli meydana gelen deprem, Yalova-Çınarcık’tan uzanan genç fay hattında oluşup Adalar Fayı ile bir ilgisi olmadığı için bu depremin büyük depremi tetiklediğini söylemek doğru olmayacaktır.
Tsunami Riski
Depremi En Çok Hissedecek İlçeler
Öngörüldüğü gibi ilk kırılma Kumburgaz Fay Hattı’nda olursa, Avrupa Yakası kıyı şeritinde bulunan Avcılar başta olmak üzere tüm ilçelerimiz oldukça fazla etkilenecektir. Hatta bu fay hattına bağlı olarak bu ilçelerde hissedilen büyüklük 9.0 büyüklüğüne kadar çıkabilir. Avrupa Yakası’nın zemini hiç güven vermemekle beraber özellikle Büyükçekmece ve Küçükçekmece arasında depreme bağlı olarak heyelanların görülmesi tahmin edilmektedir. Eğer kırılma Adalar Hattı’nda olursa Anadolu Yakası’ndaki kıyı ilçelerimizin 8.0 büyüklüğüne kadar hissetmesi tahmin edilmektedir. Anadolu Yakası’nın Avrupa Yakası’na göre avantajı zemininin daha güvenilir olmasıdır.
Deprem Hazırlıkları
Yapılan tüm hazırlıklar 7.5 büyüklüğündeki bir depreme göre planlanmıştır. İçişleri Bakanlığı önderliğinde AFAD, İstanbul Büyükşehir Belediyesi, İstanbul Valiliği ve birçok kurumla koordineli bir şekilde çalışmak amacıyla deprem eylem planı hazırlanmıştır.
-
Tahliye Planı
Deniz, kara, hava ve demir yolu tahliye alanları belirlenmiştir. Destek illerine gitmek isteyen afetzedeler, araçlarla tahliye alanlarına sevk edilecektir.
-
Acil Toplanma Alanları
Afet sonrası halkın tehlikeli bölgeden uzaklaşarak toplanabileceği güvenli alanlardır. İstanbul’da yaklaşık 6000 acil toplanma yeri mevcuttur. Konumunuza en yakın acil toplanma yerini e-Devlet Kapısı üzerinden öğrenmek mümkündür.
-
İletişim
Deprem anında en sık yaşanan problemlerden biri de iletişim ağının tamamen aksamaya uğramasıdır. Bunun için, jandarma envanterinde Jandarma Entegre Muhabere ve Bilgi Sistemi (JEMUS) bulunmaktadır. Bu sistem sayesinde Türkiye’nin herhangi bir ilindeki erişim ağına bağlanılarak İstanbul’dan kesintisiz iletişim sağlanabilmesi öngörülmektedir. Mobil İletişim aracı, kriz ve koordinasyon merkezlerinde hazır bulunacaktır. Diğer yandan uydu telefonlarıyla da iletişim sağlanabilecektir. Bu yolla daha önceki depremlerde yaşanan iletişim sorunlarının ortadan kaldırılması planlanmaktadır.
-
Toplum Bilinci
Beklenen büyük İstanbul Depremi öncesi bireysel olarak yapılması gereken hazırlıklar da bulunmaktadır.
- Yapıda hasar varsa, uzmanlara kontrol ettirerek, zarar gören yerler onarılmalıdır.
- Ailenizin ve yakın çevrenizin, en azından temel yaşam desteği verebilecek ilk yardım eğitimi alması sağlanmalıdır.
- Afet çantası hazırlanmalı ve ulaşılabilir bir bölgeye yerleştirilmelidir.
- Yapı içindeki tüm alanlarda deprem anında yapılması gereken hayat üçgeni pozisyonunun tatbikatı yapılmalıdır.
- Sabit olmayan büyük eşyalar sabitlenmelidir.
- Acil toplanma alanı ve en yakın tahliye alanı öğrenilmelidir.
Kaynakça
- www.afad.gov.tr
- www.bbc.com
