Dünyamızın karşılaştığı en büyük risklerden biri olan temiz su krizine güneş ışığı çözümü mümkün olabilir. UniSA’daki (University of South Australia, Güney Avusturalya Üniversitesi) araştırmacılar, ucuz, sürdürülebilir malzemeler ve güneş ışığı kullanarak milyonlarca savunmasız insana güvenli içme suyu sağlayabilecek uygun maliyetli bir teknik geliştirdi.
Dünyadaki suyun yüzde 3’ünden daha azı temiz. Üstelik iklim değişikliğinin etkisi, kirlilik ve değişen nüfus yapıları nedeniyle, birçok bölgede zaten kıt olan bu kaynak daha da kıt kaynak haline gelmekte. Şu anda 1,42 milyar insan – 450 milyon çocuk dahil – yüksek veya aşırı derecede su hassasiyeti olan bölgelerde yaşamakta. Ne yazık ki bu rakamın önümüzdeki yıllarda artması bekleniyor. Artık su krizine gözümüzü yumabileceğimiz aşamayı geçtik.
UniSA’da doçentlik yapan Haolan Xu liderliğindeki bir ekip, deniz suyundan, tuzlu sudan veya kirli sudan yüksek verimli güneş enerjisi ile tatlı su elde etmek için bir teknik geliştirdiklerini duyurdu. Bu teknik ile dört kişilik bir aile için sadece bir metrekarelik kaynak sudan yeterli günlük taze içme suyu sağlanması mümkün.
Doç. Dr. Xu, “Son yıllarda, taze içme suyu oluşturmak için güneş enerjisiyle buharlaşmanın kullanılması üzerine çok yoğunlaşma vardı. Ancak önceki teknikler pratik olarak yararlı olamayacak kadar verimsizdi. Bu verimsizliklerin üstesinden geldik. Teknolojimiz artık pek çok pratik ihtiyacı, ters ozmoz gibi mevcut teknolojilerin maliyetinin çok altında bir maliyetle karşılamaya yetecek kadar taze su sağlayabiliyor.” diyor.
Bu Teknolojinin Avantajı Ne?
Diğer araştırmacılar tarafından kullanılan iki boyutlu yapıların aksine, Doç. Dr. Xu ve ekibi üç boyutlu, kanatçıklı, soğutucu benzeri bir buharlaştırıcı geliştirdi. Tasarımları, fazla ısıyı buharlaştırıcının üst yüzeylerinden (yani güneş buharlaşma yüzeyinden) uzaklaştırıyor. Böylece ısıyı su buharlaşması için kanat yüzeyine dağıtıyor. Bunun sonucunda da üst buharlaşma yüzeyini soğutuyor. Güneş buharlaşması sırasında sıfır enerji kaybı gerçekleşiyor. Bu yolla, buharlaştırıcı tüm yüzeylerinin çevreleyen su ve havadan daha düşük bir sıcaklıkta kalıyor. Bu sayede daha yüksek enerjili dış ortamdan daha düşük enerjili buharlaştırıcıya ek enerji akıyor.
Bu çalışma dünyada, güneş enerjisiyle buharlaşma sırasında toplu sudan enerji çıkarma ve onu buharlaştırma için kullanma açısından bir ilk. Ayrıca kolay ulaşılabilir ve sürdürülebilir malzemelerden oluşmakta. Düşük maliyet ve kolay bakımın bir arada olması sayesinde, bu sistemin, diğer tuzdan arındırma ve arıtma sistemlerinin finansal ve operasyonel olarak sürdürülemez olduğu durumlarda kullanılabilme imkanı var.
“Örneğin, küçük nüfusa sahip uzak topluluklarda, ters ozmoz gibi sistemlerin altyapı maliyeti hiçbir zaman haklı çıkarılamayacak kadar büyük. Ancak tekniğimiz kurulumu kolay ve temelde çalıştırması ücretsiz olan çok düşük maliyetli bir alternatif sağlayabilir.” “Bu teknoloji, gerçekten başka seçenekleri karşılayamayan insanlara ve topluluklara uzun vadeli bir temiz su çözümü sağlama potansiyeline sahip ve bu tür çözümlere en çok ihtiyaç duyulan yerler burası.” diyor Doç. Dr. Xu.
Ekip, içme suyu uygulamalarına ek olarak, endüstriyel operasyonlarda atık suyun arıtılması da dahil olmak üzere teknolojinin başka kullanımlarını da araştırıyor. Bu çalışmalar su krizi gerçeğinin ciddiyetinin artması ile daha da önem kazanmakta.
Kaynakça:
https://www.unisa.edu.au
