T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayi Başkanlığı (SSB), Türk savunma sanayisine katkıda bulunan ve tarihe geçen işlere imza atan isimleri yeni nesillere anlatmak için hazırladığı “Savunma Sanayii Kahramanları” animasyon film serisinin ikincisi “Şakir Zümre” yayımlandı.
Geçtiğimiz günlerde Nuri Killigil Paşa‘nın hayat hikayesini animasyon haline getirerek paylaşan Savunma Sanayii Başkanlığı’nın Twitter hesabından, kurduğu Türk savunma sanayisinin ilk özel teşebbüs askeri fabrikasında el bombası, mayın ve uçak bombaları üreten Şakir Zümre’yi anlatan animasyon film paylaşıldı.
Şakir Zümre Kimdir?
Filmde hayatından kesitlere yer verilen Zümre, Bulgaristan’ın Varna şehrinde 1885’te doğdu, lise ve üniversite eğitimi için İsviçre’nin Cenevre şehrine giderek hukuk öğrenimi gördü.
1. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla Bulgaristan’a geri dönen Zümre, Bulgar Parlamentosu’nda Türk milletvekili olarak görev aldı. Zümre, o dönemde Sofya’da askeri ataşe olarak görev yapan Yarbay Mustafa Kemal ile dost oldu.
İstiklal Savaşı’nda Zümre’nin Bulgaristan’daki atölyesinde üretilen silahlar da kullanıldı. Savaşta sadece mühimmat değil teknisyen ve işçi desteği de sağlayan Zümre’ye katkılarından dolayı Beyaz Şeritli İstiklal Madalyası verildi.
İstiklal Savaşı’ndan sonra Türkiye’ye dönen Şakir Zümre, Atatürk’ün onayıyla Türkiye’nin savunma sanayisinin ilk özel sektör fabrikasını kurdu. İlk üretimler Bulgaristan’dan getirilen yabancı teknik kadro ile yapılırken zamanla yetiştirilen Türk işçiler 1930’lu yıllarda Bulgar teknisyenlerin yerini aldı.
Türk Hava Kuvvetleri’nin ve Türk Kara Kuvvetleri’nin ihtiyacı olan ilk silah ve cephaneler, ilk Türk denizaltı su bombaları, Şakir Zümre Fabrikası tarafından üretildi. 100 kg, 300 kg, 500 kg, ve 1000 k’lık uçak bombaları ve çeşitli yangın bombaları bu fabrikada seri olarak üretilmiştir. Türk Deniz Kuvvetleri’nin gereksinimi olan çeşitli boylardaki su bombaları ve cephaneler de fabrikanın seri üretimleri arasındadır. İlk Türk denizaltı su bombaları da bu fabrikada üretilmiştir.
Şakir Zümre Fabrikası, yalnızca yurt içi ihtiyacı olan üretimle yetinmeyerek, 1937 yılında yurt dışına, hatta Yunanistan’a silah ve cephane ihraç etmiştir.
Zümre, ilerleyen yıllarda bugün dahi bilinmeyen bir nedenle savunma sanayisi üretimini bıraktı ve soba üretmek zorunda kaldı. Zümre’nin hayatını kaybettiği 16 Haziran 1966’dan 4 yıl sonra soba fabrikası tamamen kapandı.
Kaynakça
- https://tr.wikipedia.org/
- https://www.ssb.gov.tr/
- http://ssdergilik.com/
