Kalite çemberleri kalite, verimlilik, etkinlik gibi konulardaki problemleri analiz etmek ve çözüm üretmek için kurulan çalışma gruplarıdır. Bu gruplar, aynı işi yapan 5-10 kişilik gönüllülerden oluşur ve katılımcılar konuyla ilgili eğitimler alır.
Kalite çemberleri ilk defa Japonya’da uygulanmıştır. 1911 yılında Japonlar, Frederick Winslow Taylor’un Bilimsel Yönetimin Esasları kitabını Japoncaya çevirmiş ve kendi bakış açılarına ve tekniklerine göre yorumlamışlardır. Japoncada Jishu Kami (kendi kendini yöneten, deneten) adı verilen kalite çemberleri, kalite kontrol çevrimleri ve kalite ekipleri adıyla da anılmaktadır. 1910’lu yıllardan sonra 1960’lı yıllarda Tokyo Üniversitesi profesörlerinden Kaoru Ishikawa tarafından kalite geliştirme amacıyla başlatılmıştır. 1969’dan sonra ABD ve diğer ülkelerde de geniş uygulama alanları bulmuştur. 1980’den itibaren ülkemizde de çeşitli işletmelerde uygulanarak yaygınlaşmaya başlamıştır.
Kalite çemberlerinin temel amacı; çalışanların yeteneklerinden faydalanarak işlerini benimsemelerini ve yönetime katkıda bulunmalarını sağlamaktır.
Kalite çemberlerinin işleyişinde öncelikle sorun tespit edilir. Tespit edilen bu sorun tanımlanır ve analiz edilir. Daha sonra soruna uygun çözüm önerileri geliştirilir. Çözüm önerileri üst yönetime sunulur ve yönetimce inceleme gerçekleştirilir. İnceleme sonunda işletme için uygun karar verilir.
Kalite Çemberlerinin Özellikleri
- Aynı görevi yapan kişilerin gönüllü katılımı ile oluşur.
- Grup yöneticisi bir otorite değildir.
- Kalite ve verimlilik esasına dayanan belirli konular araştırılarak, üzerinde çalışmalar gerçekleştirilir.
- Sorunlar çember üyelerince belirlenir, çember üyeleri sorunları araştırıp çözüm üreterek üst yönetime sunar.
- Çember üyeleri problem çözme, karar alma ve istatistiksel teknikler gibi konularda eğitim alır.
Kalite Çemberlerinde Kullanılan Teknikler
- Beyin fırtınası
- Balık Kılçığı Diyagramı
- Pareto Analizi
- Histogram ve Grafikler
- Anket ve Görüşmeler
- Kontrol ve Matris Şemaları
Kalite Çemberlerinin Faydaları
Kalite çemberleri, uygulandığı işletmeye fayda sağladığı gibi, işletme çalışanlarına da faydalar sağlar. İşletmelerde
- Ürün/hizmet kalitesinde gelişim ve maddi kazanç,
- İş devamsızlıklarında azalma,
- Yönetici ve çalışanlar arasındaki ilişkilerde gelişim,
- Çalışanlar ve departmanlar arası iş birliğinde artış,
- İşletme sorunlarına karşı ilgide artış sağlar.
Çalışanlarda ise,
- İş birliği, aidiyet duygusu ve sorumluluk bilincinde gelişim,
- Çeşitli konularda eğitim alma fırsatı,
- Fikirlerin özgürce sunulabileceği bir ortam,
- Bilgi, hayal gücü, karar verme ve değerlendirme yeteneklerinde gelişim sağlanır.
Kaynaklar
- http://yunus.hacettepe.edu.tr/
- tr.wikipedia.org
