Bir önceki yazımda mülakattan önce yapılması gerekenleri anlatmıştım. Bu yazımda ise mülakatta iken nelere dikkat etmemiz gerektiğini anlatacağım. Öncelikle birden fazla mülakat türü olduğunu bilmemizde fayda var. Başvurduğunuz firmaya göre sizi mülakata alma şekilleri değişebilir. Şimdi kısaca mülakat türlerine bakalım.
1.Geleneksel Mülakat
En çok karşılaştığımız mülakat tipidir. Karşınızda mülakat yöneticisi bulunur ve sizlere sorular sorar. Genellikle tek kişi ile yapılır. Bu tip mülakatlar klasik şekilde yani işe alım süreci ve adayın kariyeri ile ilgili sorularla ilerleyebileceği gibi Serbest ve Yapılandırılmış Mülakat olarak ikiye ayrılabilir.
- Serbest Mülakat:
Sıklıkla tercih edilen mülakat türü olan serbest mülakat, mülakat yöneticisinin spontane olarak adaya yönelttiği bir konu üzerine tartışması ile gerçekleşir. Diğer mülakat türlerine göre daha sohbet havasında geçer. Bu sayede mülakat yöneticisi adayı daha yakından tanıma fırsatı bulur ve bir anda gelişen konuyu ne şekilde yorumladığını tespit eder.
- Yapılandırılmış Mülakat:
Bu teknikte adaylar görüşmeye gelmeden önce sorular hazırlanır. Bu sayede serbest mülakata göre daha planlı olduğu için kısa sürer. Tüm adaylara aynı sorular sorulacağı için daha objektif bir mülakat olur.
2.Telefonda Mülakat
Bu mülakat genellikle zamandan tasarruf sağlamak için tercih edilir. Adayın yüz yüze görüşme için uygun olup olmadığı değerlendirilir. Hazırlık aşaması teknik ayarlamalar dışında geleneksel mülakat ile aynıdır. Görüşme sonrasında aday uygun görülürse yüz yüze mülakat için davet edilir.
3.Online Mülakat
Genellikle yurt dışında bulunan adaylar için tercih edilir. Böylece hem zamandan hem de paradan tasarruf edilmiş olur. Skype, Zoom gibi uygulamalarla görüşme sağlanır. Telefonda mülakattan farklı olarak görüntü de işin içine girdiğinden adaylar görünüşüne önem vermelidir.
4.Panel Mülakat
Görüşmede birden fazla yöneticinin bulunması durumunda gerçekleşir. Çoğunlukla adaylar tarafından istenmese de birden fazla kişinin değerlendirme yapması lehinize olabilir. Örneğin vereceğiniz bir ayrıntı yöneticilerden birinin gözünden kaçarken diğerinin dikkatini çekebilir.
5.Grup Mülakatı
Görüşmede birden fazla adayın bulunması durumunda gerçekleşir. Panel mülakatın tam tersi sayılabilir. Genellikle satış pozisyonları veya staja alım süreçlerinde görülür. Birden fazla kişinin içinde kendinizi göstererek öne geçebilirsiniz.
6.Vaka Mülakatı
Adaydan bir iş vakası veya bir bilmeceyi çözmesi istenir. Örneğin “Satışlar nasıl iki katına çıkar?” veya “Şu an Türkiye hava sahasında kaç uçak bulunuyor olabilir?” tarzında sorularla adayın farklı konuları nasıl ve ne hızda çözeceği değerlendirilir. Aynı şekilde adayın stres durumunda stresle nasıl başa çıkacağı da değerlendirilebilir.
7.Yemek Mülakatı
İşverenler adayı ofis dışında da değerlendirmek için yemeğe davet edebilir. Bu sayede adayın dış ortamdaki davranışlarını inceleme fırsatı bulurlar.
Şimdi ise mülakat sırasında yapılması ve yapılmaması gerekenlere bakalım.
Mülakat Sırasında Yapılması Gerekenler:
- Dürüst olun: Unutmayın ki işverenler işe alım için alanında en tecrübeli çalışanlarını görevlendirecektir. Bu yüzden karşınızdaki kişi sizin tereddütle cevap verdiğinizi veya dürüst olmadığınızı anlayabilir. Olumsuz özelliğinizden bahsederken bile dürüst olun ve durumu lehinize çevirmeye çalışın.
- CV’ nizdeki bilgilere hakim olun: Aylar önce hazırlanmış bir CV ile başvurmanız doğru olmaz. CV’niz güncel olmalı ve karşınızdaki kişi size CV’ niz ile ilgili bir soru sorduğunda hızlı bir şekilde cevap vermeniz önemlidir.
- Sabırlı ve sakin olun: Mülakat yöneticisi aynı anda birden fazla soru sorabilir. Siz karşınızdakinin sözünün bitmesini bekleyin ve bu sürede soruları unutmamaya çalışın. Karşınızdaki konuşurken sözünü kesip hemen cevap vermek hoş karşılanmaz. Aynı zamanda panik, hata yapmanıza sebep olabilir. Kendinizi rahat hissetmediğinizde gereksiz yere konuşmak yerine 4-5 saniye durup nefes almak size iyi gelecektir. Sonrasında yine sakin bir ses tonu ile devam etmeniz karşınızdakine stresle nasıl başa çıktığınızı da gösterecektir.
- Tokalaşmak için eliniz boş olsun: Çoğunlukla gözden kaçan bir durumdur. Görüşmeye girdiğinizde karşınızdaki kişi tokalaşmak için elini uzattığında sizin elinizde çanta, evrak, ceket vb. şeylerin bulunması hoş olmaz. Elinizdekileri bir yere koymaya çalışmak fazladan panik oluşturabileceği için görüşmeye girmeden bunun önlemini alın.
- Anlamadığınız noktaları sorun: Tam olarak anlamadığınızı düşündüğünüz veya sormak istediğiniz şeyleri sormaktan çekinmeyin. Bu sizin dikkatli olduğunuzu gösterecektir.
Mülakat Sırasında Yapılmaması Gerekenler:
- Elinizde büyük ve ağır çanta, evrak vb. olmasın: Bu tarz şeylerin dışarıda bırakılması daha uygun olacaktır. Yalnızca gereken evrakları yanınıza almanız yeterlidir. Ve görüşmeye telefon elinizdeyken girmeniz hoş olmayacaktır. Cebinize veya çantanıza koymanız gereklidir.
- Yer gösterilmeden oturmayın: Odaya girdiğinizde size oturmak için yer gösterilmesini bekleyin.
- Maaş sormayın: Görüşme ne kadar olumlu olursa olsun iş size teklif edilmeden maaş sormayın. Bu konuyu mülakat yöneticisinin açmasını bekleyin.
- Eski işyeriniz/işvereniniz aleyhinde konuşmayın: Bu durum karşıdaki kişide kötü bir izlenim bırakacaktır. Bu yüzden eski işinizle alakalı olumsuz şeylerden bahsetmekten kaçının.
Diyalog sırasında belki de en önemli şey beden dili kullanımıdır. Şimdi beden dili ile ilgili püf noktalara bakalım.
- İlk izlenimin ne kadar önemli olduğunu bir önceki yazımda anlatmıştım. Siz odaya girdiğinizde giyiminizden sonra bakılacak ilk şey tokalaşmadır. Tokalaşırken karşınızdakinin elini kibarca sıkmanız birçok insan kaynakları uzmanı tarafından güçsüzlük olarak nitelendiriliyor. Bu yüzden kendinizden emin bir şekilde tokalaşmalısınız.
- Konuşurken karşınızdaki kişinin gözlerine bakmak son derece önemlidir. Ancak vereceğiniz cevabı düşünürken bakışınızı başka yöne çevirmek daha doğru olacaktır.
- Bacak bacak üstüne atmak çelişkili konulardan biridir. Bu konu ikiye ayrılmaktadır. Kadınlar kıyafetlerinden dolayı daha rahat oturmak için bu şekilde oturabilir. Ancak erkek adayların mülakat sırasında bu şekilde oturması hoş karşılanmayabilir. Ayrıca otururken bacaklarınızı sallamanın da dikkat dağıtıcı olacağı unutulmamalıdır. Olabildiğince sabit oturulmalıdır.
- Konuşurken ellerinizi gerektiği kadar kullanmak anlattıklarınızın karşı tarafta daha kalıcı olmasını sağlar. Bu yüzden kollarınızı bağlayıp sıkılmış gibi bir izlenim vermek yerine ellerinizi örneğin masanın üstünde konumlandırabilirsiniz.
- Kaşlarınızı çatmak yerine gülümseyin. Sizdeki pozitif tutum karşı tarafı da olumlu etkileyecektir.
- Mülakat yöneticisinin tam karşısında oturmak bilinçaltında rekabet hissi uyandırarak sizi olumsuz etkileyecektir. Bu yüzden sandalyenize hafif açı vererek oturmanız sizi daha rahat hissettirecektir.
Son olarak; görüşme sonrasında mülakat yöneticisine teşekkürlerinizi sunduğunuz birkaç cümlelik mail veya mektup sizin daha akılda kalıcı olmanızı sağlayacaktır. Küçük bir zarf içinde yanınızda getirebileceğiniz gibi görüşmenin akşamında mail olarak da iletebilirsiniz.
Kaynaklar
kariyer.net
ikm.itu.edu.tr
toptalent.co
