Mavi Gezegendeki Düşünebilme Yarışı

Küreselleşen ve değişen dünyada neden düşünmeliyiz, mühendislik alanında bunu nasıl yorumlamalıyız?

Her an birçok farklı yönde değişen dünyada kaçırdığımız ana nokta nedir?  Tüm fizik formülleri bulundu, bütün  yararlı icatlar elimizin altında, kainatın gizemi büyük oranda keşfedildi diye düşünebilirsiniz. Ancak saydığım bu örnekler eylemleri gerçekleştiren kişiler tarafından bu şekilde düşünülmediği için var olabilmiştir (icatlar, keşifler, formüller). Hepsi çok farklı alanlardan oluşup birbirinden farklı ürünleri ortaya koymuş olsa dahi, tek noktada birleştikleri bir alan var sorunu çekip ortaya çıkarma veya başka bir deyişle problemi saptama.

Özellikle son günlerde insanoğlunun yaşamak zorunda kaldığı salgın hastalık süreci toplumları birçok konuda olumsuz etkilemeye devam ediyor. Aynı şekilde bu aşamaya gelmemizdeki ana etken de çözüm odaklı yaklaşmamamızdan kaynaklanmaktadır. Çözüm genel anlamda aşı olarak savunulabilir fakat sorunu daha tanımlamadan ne ile karşı karşıya  olduğumuz bilinmeden sürecin başında tedavilerin yeterlilik sağlayacağı sanıldı. Düşmanımızı tanımadan onu yenmeye çalıştık; şuana kadar kayda değer bir başarı sağlanamadı, şunu söyleyebiliriz ki silahı çok güçlü bir şekilde yayılma potansiyeline sahip olan mekanizmanın silahını etkisiz hale getirebilseydik koca bir orduyu toplamadan önüne geçebilirdik. Kısacası bazı şeylerin çözümü varoluşuyla beraber gelmektedir. Göründüğü gibi varoluşu anlamak yani sorunu saptamak kolaylaşabilir.

 Mühendis Olarak

Peki tüm bunlardan neden bahsettik şimdi? Aslında sözü getirmek istediğim yer mühendislikte de çoğu bağlamda yanlış  yapılan nokta budur.  En çok doğru cevabı vereni, en hızlı çözüme ulaşanı ve en yüksek notları olanı nitelikli veya iyi yetişmiş olarak görüyoruz; tabi sistem bu şekilde işliyor değil mi? Halbuki bahsi geçen etmenlere eninde sonunda her insan çok çalışarak, çabalayarak ulaşabilir. Sistemin dışına çıkalım biraz ve çerçevenin dışından bakalım, nitelikli ve iyi yetişmiş olabilmek için formüllere, ispatlara, teoremlere ihtiyaç duyarız, bu bileşenler yoksa çözüme ulaşamayız. Newton’u düşünelim o elma düşene kadar yer çekimi kanununu ortaya çıkartacağı aklına dahi gelmezdi. Şimdi size sorarım elmalar bunca zaman boyunca sadece Newton’un başına mı düştü? Tabi ki hayır ancak o sorguladı, nedenleri olmalı dedi, bir şeylerden etkileniyor diye düşündü sistemden dışarı çıkıp yeni bir sistem ortaya çıkardı işte yer  çekimi teorisi. Aynı şekilde Arşimet örneğini de verebiliriz yıllar boyu sadece bir insan mı su tasıyla birlikte yıkandı? Hayır, ana fark sorgulamaktı, sorun ne demekti sonrasından çözüm kendiliğinden bariz bir şekilde zaman alsa da  ortaya çıkıyor .

 Çağa Entegrasyon

Tüm bu teoremler, formüller bulunmadan önce varlıkları yok muydu? Elma havada gezip, su tası batıyor muydu? Biz mühendisler olarak her an gözümüzün önünde bulunan sorunu sorgulama perdesini açıp ortaya çıkarma yönünde eğilimli olmalıyız. Bunu başarabilmek ise küreselleşen dünyayı iyi takip etmekten geçiyor; proses sonucu ortaya çıkan ürünlerin, düşüncelerin, birikmiş kültürlerin uluslararası bütünleşme sürecini gözlemlemek de diyebiliriz. Dijital çağ bizlerin bilgiye ulaşma süresini çok kısa sürelere düşürdü  ancak bilgiyi üretme yeteneğini de köreltmiş gibi duruyor. Benim bu süreçteki belirlediğim sorun dijitalleşmenin yanlış benimsenmiş olmasıdır.

 Sosyal Medya

Dijitalleşmenin yanlış benimsenmesinin  temel problemi sosyal medyadan kaynaklanmaktadır. Sosyal medya insanların düşünmesine izin vermiyor en basit örnekle bir ünlü fikrini paylaştığında insanlar sorgulamadan benimseyebiliyorlar; ayrıca medya etkileşimleri de düşünmekten kaçamak olarak özdeşleşmiş halde. İnsan doğası gereği beğenilme güdüsüne sahiptir ve ilgi odağı olmak ister özellikle de sosyal medya bu nefsan-i istekleri karşılıyor gibi görünüp insanları kısa süreli tatmin noktasına ulaştırdıktan sonra kör, sağır, dilsiz hale getirip bir kenara atmaktadır. Etkileşimleri etraflıca düşünerek tespitlerimizi ortaya koyma kaygısıyla yürütmeli, en çok kişi veya kurumlar tarafından kabul edilmeyi hedef almalıyız.  Küreselleşmenin bir başka algoritması da budur. Ancak şunu hatırlatmak gerek ki bir ürüne ücret ödenmiyorsa, ürün sizsinizdir.

kaynak:www.wikipedia.com

www.sciencemag.com

www.bbc.com