Benzetim kelimesi benzeme, bir şeyin taklidini yapma anlamına gelir. Simülasyon, dinamik bir sistemin özelliklerini ve davranışlarının bilgisayar aracılığı ile değerlendirmesini bir tekniktir.
Daha detaylı olarak açıklayacak olursak; gerçek bir sistemin belli bir zaman içerisindeki davranışlarının incelenerek, sistemin performans ölçütlerini tahmin edebilmek için gerçek sistemin tüm özelliklerini taşıyan, aynı girdilere karşılık olarak aynı çıktıları verebilen ve kullanıcılara sistemi daha kolay, ucuz ve hızlı tanıma imkanı sunan teorik, fiziksel ya da sanal olarak modellenen yapay sistemlerdir.
Benzetim Neden Kullanılır?
- Modeli kurulacak sistemin belirlenen girdilere nasıl tepki vereceğinin değerlendirilmesi,
- Modeli kurulacak sistemin hayata geçirildiği takdirde performansının ölçülmesi,
- Modeli kurulacak sistemin hangi faktörlerinin ve girdilerinin, istenilen sonuç üzerindeki etkisinin analiz edilmesi,
- Modeli kurulacak sistemin en iyi sonuçları verecek girdilerini belirlemek,
- Modeli kurulacak sistemin, henüz hayata geçirilmeden önce kritik noktalarını belirlemek,
- Modeli kurulacak sistemi öğretmek için eğitim aracı olarak kullanmak
amaçlarından bir ya da daha fazlasını sağlamak için sistem benzetimi yapılır.
Benzetim Ne Zaman Kullanılır?
- Çalışılacak sistemin deney yapmaya uygun olmaması,
- Sistemin tasarım aşamasında olması,
- Problemin analitik olarak çözülemeyecek kadar karmaşık olması,
- Sistemin davranış analizi yapılmak istenmesi,
- Problemin matematiksel modelinde eksiklikler bulunması
durumlarında benzetim kullanılır.
Simülasyon Programları
- Arena: Başarılı bir simülasyon için gerekli olan animasyon, giren ve çıkan verinin analizi gibi fonksiyonları ayrıntılı ve kapsamlı bir şekilde içermektedir.
- Pro Model: Üretim sistemlerini, depolama sistemlerini, tedarik zincirlerini ve diğer operasyonel ve stratejik sistemlerinin simülasyon modellerini oluşturmak üzere kullanılan bir kesikli olay simülasyonu yazılımıdır.
- Process Model: Kolay proses tasarımı yapan, süreç değişikliklerini simüle ve optimize eden simülasyon yazılımıdır.
- Delmia: (Digital Enterprise Lean Manufacturing Interactive Application) Fabrika yerleşimi planlaması, proses planlama, ergonomi analizleri, zaman yönetimi, hat dengeleme, maliyet hesaplama, fabrika simülasyonu gibi konuların araçlarını bulunduran sanal fabrikasyon ve simülasyon yazılımıdır.
Benzetimin Avantajları ve Dezavantajları
Avantajları
- Sonuçları aylar, yıllar sonra alınabilecek durumlar benzetim sayesinde çok kısa bir sürede analiz edilebilir.
- Benzetimin aşamalı olarak uygulanabilme imkanı vardır.
- Benzetim sayesinde pek çok faktörün etkisi aynı anda ve etkileşimli olarak incelenebilir.
- Diğer modellere kıyasla anlaşılması çok daha kolaydır.
- Sistem kullanıcısı, modellenen sistemi istediği zaman durdurup yeniden başlatabildiğinden deney üzerinde tam bir kontrole sahiptir.
- Klasik çözüm yöntemlerinin kullanılamadığı, karmaşık problemlerin çözümünde oldukça etkilidir.
- Model kurucu, yönetici ile yakın ve sürekli ilişkide olduğundan yöneticinin görüşlerinden yararlanabilir. Bu nedenle uygulanabilme olanağı yüksektir.
- Benzetim, modellenen sistemi değiştirmeden yeni fikir ve politikaların model üzerinde uygulanabilmesine imkan tanır. Hem mevcut bir sistem için önerilen değişiklikleri, hem de mevcut olmayan sistemleri analiz etme ortamı sağlar.
Dezavantajları
- İyi bir benzetim modeli geliştirmek vakit alır ve pahalıdır.
- Sistemleri simüle etmek, yetenek ve tecrübe gerektirir.
- Her benzetim modeli özgündür. Genellikle çözümler ve çıktıların başka problemlerin çözümünde kullanılması mümkün değildir.
- Simülasyonun optimum çözüm üretme garantisi yoktur.
- Kurulan bir simülasyon modelinin tam anlamıyla gerçeği yansıtması beklenemez. Modelde unutulan ya da ihmal edilen bazı ayrıntılar sonuçları nedeniyle alınabilecek bazı kararları olumsuz etkileyebilir.
Kaynaklar:
- tr.wikipedia.org
- Üretim ve Hizmet Sistemlerinde Simülasyon ve Arena – Sistem ve Simülasyon Kavramları – Prof. Dr. Ahmet Kürşad Türker
