Son yüzyılda otomotiv üretimi ve seri akış halinde kütlesel (yığın) üretime geçişle beraber yeni nesil bir trend olarak yalınlaşma savaşları başladı. Bunu anlamak için öncelikle yalınlaşmanın tarihine bakmak gerekir.
Yalınlaşmanın Tarihi: Henry Ford ve Taiichi Ohno
İmalat sanayisine iki büyük düşünür şekil verdi; Henry Ford ve Taiichi Ohno. Ford akış hatlarını getirmek suretiyle kitle üretiminde devrim yarattı. Ohno, kendi TPS’inde -tüm sanayiyi stok kavrayışını bir aktiften bir pasife değiştirmeye zorlayan bir sistemde- Ford’un fikirlerini bir sonraki düzeye taşıdı. Özellikle II. Dünya Savaşı’ndan yorgun çıkmış Japonya, dünyadaki rekabetten epey uzak kaldı ve tam bu noktada bu rekabeti bir an önce yakalama zorunluluğu doğdu. Taiichi Ohno’nun ‘’kokarcanın son fırsatı’’ olarak nitelendirdiği bu durumu anlamak, başta yalın üretim ve Toyota üretim sisteminin gelişimini anlamada kilit rol taşımaktadır.
Ohno’nun En Büyük Başarısı
Ford’un cüretkâr yığın üretiminin o dönem Toyota Motor Corporation için uygun olmadığını daha doğrusu uygulanamaz olduğunu gören Taiichi Ohno ve Eiji Toyoda ellerindeki kısıtlı imkanlarla neler yapabileceklerini düşünmüş ve nihayetinde Fordizm’in girişini yaptığı üretim ‘’devriminin’’ yalın üretim ve TPS (Toyota Üretim Sistemi) ile gelişmesini tamamladı.
O dönem Ohno’nun en büyük başarısı ve Ford’dan farkı, çeşitli tip ve miktarlarda otomotiv üretimi gerçekleştirebilmesiydi. Tek tip parça ve otomotivi yığınla üretmeye alışmış ve pazara satabilmiş Ford, zamanla artan rekabetle aynı zamanda gelen çeşitli müşteri taleplerini zamanında yetiştirebilmekte güçlük yaşadı. Buna karşın Toyoda hali hazırda Japon endüstrisinde aynı zamanda gelen fazla çeşit tip müşteri taleplerine yatkındı. Bunu elbette 1 günde başarmadılar. Aslında bunu net anlayabilmek için o dönemin Amerika ve Japonya’sını çok iyi bilmek gerekir. Ancak şu an bunu göz ardı edecek olursak Taiichi Ohno’nun ısrarla;
- Üretimi nasıl daha da iyileştirebileceğine (Kaizen felsefesi),
- İsrafları ve stokları (satılamamış/paraya dönüşememiş parça) nasıl azaltabileceğine (Muda, Mura, Muri),
- Organizasyonel iş gücünü nasıl daha planlı, verimli ve etkin kullanabileceğine (Hoshin Kanri)
- Belki de en önemlisi bu yolda karşılaştığı onca sorunla vazgeçmeden mücadele etmeye odaklanması onu ve Toyota’yı rakiplerinin önüne geçiren etmenler oldu.
Ortak Noktalar
Özetle Ford ve Ohno’nun yalın üretimin temellerini attığı ve ortak takip ettiği 4 kavram aşağıdaki gibidir:
- Akışı iyileştirmek öncelikli hedeftir.
- Bu öncelikli hedef fazla üretimi önleyen pratik bir mekanizmaya çevrilmelidir. Ford alanı, Ohno stoku kullanmıştır.
- Kısmi verimlilikler hükümsüz/geçersiz kılınmalıdır.
- Akışı dengelemek için bir odaklanma prosesi uygulamaya konulmalıdır. Ford doğrudan gözlemi kullandı. Ohno kademeli olarak konteyner sayısını ve sonra kademeli olarak konteyner başına parçaları azaltmayı kullandı.
Kaynakça:
- Standing on The Shoulders of Giants (Devlerin Omuzunda Yükselmek), Eliyahu M. Goldratt, 2008
- Toyota Ruhu, Taiichi Ohno
- Dünyayı Değiştiren Makine, James P. Womack, Daniel T. Jones, Daniel Roos
